Digitale soevereiniteit
Bedrijven weer de controle geven over hun digitale activa.
Sooma leidt ED-X, de nationale Test Bed voor dataruimten van Portugal, gebouwd op Gaia-X, het Europese initiatief voor data-infrastructuur. Het brengt NOS, Vodafone, Altice Labs, IP Telecom en TICE.PT samen, met financiering uit het Herstel- en Veerkrachtplan, om bedrijven een soevereine, interoperabele data-infrastructuur te bieden die in lijn is met de Europese regels.
- Consortium onder leiding van Sooma
- De grootste telecomoperators van Portugal
- Gefinancierd door het PRR en NextGenerationEU

Entiteiten in het consortium
geleid door een Portugees bedrijf met hoofdkantoor in Matosinhos
Data-infrastructuren
van de consortiumleden, onderling verbonden
Subsidiabele investering
PRR-component 16, “Empresas 4.0”
Bijdrage NextGenerationEU
Europese financiering via het PRR
Wat er op het spel staat
Digitale soevereiniteit is de bevoegdheid om te beslissen waar data wordt opgeslagen, wie er toegang toe heeft en met wie ze wordt gedeeld.
Een groot deel van de data van Europese bedrijven (e-mail, documenten, facturering, klantgegevens) staat tegenwoordig op platformen van aanbieders van buiten Europa, die onder de wetgeving van andere landen vallen. Wanneer aan de andere kant van de Atlantische Oceaan de regels veranderen, zijn het de bedrijven in Europa die onbeschermd achterblijven.
Het Europese antwoord ligt in eigen infrastructuur en in gemeenschappelijke regels voor vertrouwen en interoperabiliteit (de initiatieven Gaia-X en IDSA), zodat data kan worden gedeeld zonder dat bedrijven er de controle over verliezen.
Het initiatief
TICE en Sooma brengen de Portugese operators aan dezelfde tafel.
In plaats van dat elke operator een geïsoleerde oplossing bouwt, leidt Sooma een consortium waarin de belangrijkste Portugese telecomoperators onderling verbonden infrastructuur leveren, zodat bedrijven kunnen testen, integreren en van aanbieder wisselen zonder aan een van hen vast te zitten.

Leidt en coördineert het project en levert een van de vijf infrastructuren van de Test Bed.

Medepromotor, met eigen data- en cloudinfrastructuur.

Medepromotor, met de infrastructuur en innovatiecapaciteit van de Altice-groep.

Medepromotor, met eigen data- en cloudinfrastructuur.

Medepromotor, met de infrastructuur van de operator van de groep Infraestruturas de Portugal.

Stelde het initiatief voor. Medepromotor en cluster voor informatie-, communicatie- en elektronicatechnologie.
Voor bedrijven
Geavanceerde infrastructuur, op onpartijdige voorwaarden, om te innoveren met data.
ED-X geeft mkb-bedrijven en start-ups toegang tot de infrastructuur van de grootste Portugese operators om datagedreven producten en diensten te ontwikkelen en te valideren.
Demonstratie
Een etalage van producten en diensten die in de praktijk laat zien wat het gebruiken en delen van data oplevert.
Experimenteren
Open, veilige en schaalbare data- en cloudinfrastructuur, met een technisch team dat elk project ondersteunt.
Testen
Testen van concepten en oplossingen, om elk product of elke dienst naar ten minste technologiegereedheidsniveau TRL 5 te brengen.
Capaciteitsopbouw
Teams opleiden in de regels en architectuur van Gaia-X en IDSA, met een aanpak van “learning by doing”.
Open technologie
Gebouwd op open Europese standaarden, niet op eigen platformen.
Soevereiniteit laat zich niet per decreet opleggen: ze wordt gebouwd met technologie die elke operator kan overnemen en die geen enkele aanbieder alleen in handen heeft.
- Gaia-X: Digital Clearing House en federatiecomponenten (XFSC), voor compliance en vertrouwen tussen aanbieders
- IDSA: Data Space Protocol en Minimum Viable Data Space, om data te delen zonder er de controle over te verliezen
- FIWARE en andere opensourcesoftwarecomponenten
- Interoperabiliteit tussen dataruimten van verschillende aanbieders
- Afstemming op de AVG, de Data Governance Act, de Data Act en de AI Act
Tijdlijn
Van consortium tot Nationaal Netwerk van Test Beds.
Januari 2024
Start van het project
Begin van de uitvoering van de ED-X Test Bed, PRR-project nr. 11078, met Sooma als consortiumleider.
2024–2026
Infrastructuren en pilots
Installatie van de onderling verbonden infrastructuren bij de consortiumleden en pilots met mkb-bedrijven en start-ups.
Juni 2025
TECNET Trends
ED-X is een van de nationale Test Beds die op het evenement worden gepresenteerd, ter bevordering van innovatie en het delen van data.
Maart 2026
Dataruimten in de schijnwerpers
Webinar “Turning Data into Business with the ED-X Testbed” en deelname aan de buildingSMART Summit 2026.
Augustus 2026
Afronding van het project
Einde van de uitvoering van de ED-X Test Bed, gefinancierd door het Herstel- en Veerkrachtplan.
In de praktijk
Dezelfde overtuiging in alles wat Sooma doet.
Gegevens in Europa
De servers van Sooma staan in Europa. Klantdata verlaat nooit de Europese jurisdictie.
Ontdek Sooma Mail →Europees recht
Geen CLOUD Act of FISA: toegang tot data is alleen mogelijk op grond van het recht van de EU-lidstaat waar ze is opgeslagen, onder rechterlijk toezicht.
Beveiliging & privacy →Geen vendor lock-in
Standaardprotocollen voor e-mail, agenda en contacten: uw data zit nooit vast in een eigen formaat.
Begeleide migratie →
De ED-X Test Bed (project nr. 11078, C16-i02-15) wordt gefinancierd door het Herstel- en Veerkrachtplan (PRR), binnen Component 16 “Empresas 4.0”, dimensie Digitale Transitie, maatregel “Nationaal Netwerk van Test Beds”, door de Portugese Republiek en de Europese Unie via NextGenerationEU.
Subsidiabele investering: € 1.748.387,50 · Bijdrage NextGenerationEU: € 1.343.165,63 · Uitvoering: januari 2024 tot augustus 2026
Veelgestelde vragen
Digitale soevereiniteit en ED-X
Duidelijke antwoorden op de meest gestelde vragen.
Wat is digitale soevereiniteit?
Het is het vermogen van een organisatie om te beslissen waar haar data wordt opgeslagen, welke wetgeving erop van toepassing is, wie er toegang toe heeft en met wie ze wordt gedeeld, zonder afhankelijk te zijn van beslissingen van aanbieders of overheden buiten Europa.
Wat is een dataruimte?
Een omgeving waarin meerdere organisaties data delen volgens gemeenschappelijke regels voor vertrouwen, beveiliging en interoperabiliteit, waarbij elke organisatie de controle over haar eigen data behoudt. De Europese initiatieven Gaia-X en IDSA leggen deze regels vast.
Wat is de rol van Sooma in ED-X?
Sooma is de consortiumleider: het coördineert het project met de medepromotors en met het Nationale Innovatieagentschap (ANI), en levert een van de vijf infrastructuren van de Test Bed.
Kan mijn bedrijf meedoen?
ED-X richt zich vooral op mkb-bedrijven en start-ups die datagedreven producten of diensten ontwikkelen. Wilt u weten welke initiatieven openstaan, neem dan contact op met het ED-X-team via geral@ed-x.pt.
De data van uw bedrijf, in Europa. Onder Europees recht.
Begin met e-mail: 60 dagen om het uit te proberen, begeleide migratie inbegrepen.
